Cyprus: Country Health Profile 2025 (State of Health in the EU) - Greek
European Commission · First seen 19 Oct 2026 · Report · Greek
Summary
Written by AI from the linked sources (EU AI Act 2024/1689, Art. 50). Each sentence links to its source.
This is the 2025 Country Health Profile for Cyprus from the OECD and European Observatory on Health Systems and Policies, written in Greek. It reports life expectancy of 83.2 years in 2024, 75% of people rating their health as good, and smoking rates above the EU average. It also covers health system spending, the nursing workforce, and pharmaceutical policy. Original
Public healthStatisticsWorkforceMedicinesGeSYCancerBudget
Figures taken from this document
–
Numbers found in the text
Each figure is read twice, separately, and kept only when both readings agree and the number appears word for word in the text.
| Indicator | Reading | Value | In the text | Quote |
|---|---|---|---|---|
| Indicator | Reading | 46 source | found word for word | υ και του εγκεφαλικού επεισοδίου) και ο καρκίνος (ιδίως ο καρκίνος του πνεύμονα, του μαστού και του παχέος εντέρου), οι οποίες μαζί αντιπροσώπευαν το 46 % του συνόλου των θανάτων (Σχήμα 2). Οι αναπνευστικές παθήσεις αντιπροσώπευαν το 10,3… |
| Indicator | Reading | 80 source | found word for word | 023, ενώ το 2018 ήταν μόλις 42 % (και κυμαινόταν γύρω από αυτό το επίπεδο από το 2005). Αν και αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (80 %), η μεγάλη αύξηση των δημόσιων δαπανών στο νέο σύστημα έχει μειώσει δραστικά τις… |
| Indicator | Reading | 120 source | found word for word | πάνω από το ήμισυ του προσδόκιμου ζωής των ατόμων ηλικίας 65 ετών στην Κύπρο διανύεται με κάποια αναπηρία Πηγή: Eurostat για τα έτη υγιούς ζωής (tespm120, tespm130) και έρευνα SHARE (για χρόνιες παθήσεις και περιορισμούς στις καθημερινές… |
| Indicator | Reading | 11 source | found word for word | τα 65 έτη με προβλήματα υγείας και αναπηρίες Όπως και σε άλλες χώρες της ΕΕ, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω αυξάνεται στην Κύπρο: από 11 % το 2000 αυξήθηκε σε 18 % το 2024, λόγω του υψηλότερου προσδόκιμου ζωής και των… |
| Indicator | Reading | 15 source | found word for word | οικονομικοί παράγοντες Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ΙΑΔ2 σε EUR) 37 768 39 675 Ποσοστό σχετικής φτώχειας3 17,1 % 20,9 % 1. Αριθμός γεννήσεων ανά γυναίκα ηλικίας 15-49 ετών. 2. Η ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP) ορίζεται ως ο συντελεστής μετατροπής… |
Text of the document
The text is shortened here. The full text is available from the API.
State of Health in the EU
Κύπρος
Προφίλ Υγείας 2025
Η σειρά «Προφίλ υγείας των χωρών»
Τα προφίλ υγείας των χωρών της ΕΕ παρέχουν μια συνοπτική και
σχετική με τις πολιτικές επισκόπηση της υγείας και των συστημάτων
υγείας στην ΕΕ/Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Τονίζουν τα ιδιαίτερα
χαρακτηριστικά και τις προκλήσεις κάθε χώρας σε ένα πλαίσιο
διακρατικών συγκρίσεων. Στόχος είναι να υποστηριχθούν οι
υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι παράγοντες επιρροής με ένα μέσο
αμοιβαίας μάθησης και μεταφοράς γνώσεων. Η έκδοση του 2025 των
προφίλ υγείας των χωρών περιλαμβάνει ένα ειδικό τμήμα αφιερωμένο
στη φαρμακευτική πολιτική.
Τα προφίλ υγείας είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του ΟΟΣΑ
και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Συστήματα και τις
Πολιτικές Υγείας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ομάδα
εκφράζει την ευγνωμοσύνη της για τις πολύτιμες παρατηρήσεις και
προτάσεις που υπέβαλαν το δίκτυο Health Systems and Policy Monitor
του Παρατηρητηρίου, η Επιτροπή Υγείας του ΟΟΣΑ και η ομάδα
εμπειρογνωμόνων της ΕΕ για την αξιολόγηση της απόδοσης των
συστημάτων υγείας (HSPA).
Δημογραφικό και κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο στην Κύπρο, 2024
Δημογραφικοί παράγοντες
Κύπρος
EU
Μέγεθος πληθυσμού
966 365
449 306 184
Ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών
18 %
22 %
Δείκτης γονιμότητας1 2023
1,4
1,4
Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες
Κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ΙΑΔ2 σε EUR)
37 768
39 675
Ποσοστό σχετικής φτώχειας3
17,1 %
20,9 %
1. Αριθμός γεννήσεων ανά γυναίκα ηλικίας 15-49 ετών.
2. Η ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP) ορίζεται ως ο συντελεστής μετατροπής νομισμάτων που εξισώνει την αγοραστική δύναμη των
διαφορετικών νομισμάτων, εξαλείφοντας τις διαφορές στα επίπεδα τιμών μεταξύ χωρών.
3. Ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (AROPE) είναι το ποσοστό των ατόμων που είτε διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας, είτε
αντιμετωπίζουν σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, είτε ζουν σε νοικοκυριό με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.
Πηγή: Βάση δεδομένων Eurostat.
Διευκρίνηση αποποίησης ευθύνης: Για τον ΟΟΣΑ, το παρόν έργο δημοσιεύεται υπό την ευθύνη του Γενικού Γραμματέα του ΟΟΣΑ. Οι απόψεις που
εκφράζονται και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται στο παρόν δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις επίσημες απόψεις των χωρών μελών
του ΟΟΣΑ. Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται στις δημοσιεύσεις του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Συστήματα και τις Πολιτικές
Υγείας δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα την επίσημη πολιτική των Συμμετεχόντων Οργανισμών.
Το παρόν έργο πραγματοποιήθηκε με την οικονομική συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν δεν μπορούν
σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν ότι αντικατοπτρίζουν την επίσημη άποψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα ονόματα και η αναπαράσταση των χωρών και των εδαφών που χρησιμοποιούνται σε αυτήν την κοινή δημοσίευση ακολουθούν την πρακτική
του ΠΟΥ. Το παρόν έγγραφο, καθώς και οποιαδήποτε δεδομένα και χάρτες που περιλαμβάνονται σε αυτό, δεν θίγουν το καθεστώς ή την κυριαρχία
επί οποιασδήποτε επικράτειας, την οριοθέτηση διεθνών συνόρων και ορίων και το όνομα οποιασδήποτε επικράτειας, πόλης ή περιοχής. Ισχύουν
συγκεκριμένες εδαφικές αποποιήσεις ευθύνης για τον ΟΟΣΑ και μπορείτε να τις βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.oecd.org/en/about/
terms-conditions/oecd-disclaimers.html. Ισχύουν πρόσθετες αποποιήσεις ευθύνης για τον ΠΟΥ.
Οι πληροφορίες που περιέχονται στο παρόν έγγραφο αφορούν την περιοχή που τελεί υπό τον έλεγχο της Κυβέρνησης της Κυπριακής
Δημοκρατίας.
Αυτή η μετάφραση έχει ελεγχθεί για την ακρίβεια και τη σαφήνειά της. Σε περίπτωση οποιασδήποτε ασυμφωνίας μεταξύ αυτής της μετάφρασης
και του πρωτότυπου αγγλικού κειμένου, υπερισχύει το αγγλικό κείμενο.
© OECD and World Health Organization (acting as the host organisation for, and secretariat of, the European Observatory on Health Systems and
Policies) 2025
Πηγές δεδομένων και πληροφοριών
Τα δεδομένα και οι πληροφορίες που περιέχονται στα προφίλ υγείας
των χωρών βασίζονται κυρίως σε επίσημες εθνικές στατιστικές που
παρέχονται στην Eurostat και στον ΟΟΣΑ, οι οποίες έχουν επικυρωθεί
προκειμένου να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή συγκρισιμότητα
των δεδομένων. Οι πηγές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για
την παραγωγή των δεδομένων αυτών είναι διαθέσιμες στη βάση
δεδομένων της Eurostat και στη βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ για την
υγεία. Ορισμένα πρόσθετα δεδομένα προέρχονται από το Ινστιτούτο
Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας (IHME), το Ευρωπαϊκό Κέντρο
Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), τις έρευνες για τη συμπεριφορά
των παιδιών σχολικής ηλικίας σε θέματα υγείας (HBSC), την έρευνα για
την υγεία, τη γήρανση και τη συνταξιοδότηση στην Ευρώπη (SHARE),
το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τον Καρκίνο (ECIS) και τον
Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), καθώς και από άλλες εθνικές πηγές.
Οι υπολογισθέντες μέσοι όροι της ΕΕ είναι σταθμισμένοι μέσοι όροι
των 27 κρατών μελών, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά. Οι μέσοι
όροι της ΕΕ δεν περιλαμβάνουν την Ισλανδία και τη Νορβηγία.
Το παρόν προφίλ ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, με βάση
τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του
Σεπτεμβρίου 2025.
Περιεχόμενα
1
Σημαντικότερα σημεία
1
2 Η Υγεία στην Κύπρο
2
3 Παράγοντες κινδύνου
5
4 Το σύστημα υγείας
7
5 Απόδοση του συστήματος υγείας
9
6 Εστίαση στα φαρμακευτικά προϊόντα
20
7 Βασικά ευρήματα
23
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 1
1 Σημαντικότερα σημεία
Υγεία στην Κύπρο
Στα 83,2 έτη, το προσδόκιμο ζωής στην Κύπρο ήταν πάνω από τον μέσο όρο της
ΕΕ το 2024, παρόλο που μειώθηκε προσωρινά κατά ένα ολόκληρο έτος μεταξύ
2019 και 2021 λόγω της πανδημίας COVID-19. Το 2024, το 75 % του κυπριακού
πληθυσμού δήλωνε ότι ήταν σε καλή κατάσταση υγείας – ποσοστό υψηλότερο από
τον μέσο όρο της ΕΕ (68 %) – αλλά οι ανισότητες ανάλογα με το επίπεδο εισοδήματος
ήταν σημαντικές.
Παράγοντες κινδύνου
Το ποσοστό των ενηλίκων που κάπνιζαν καθημερινά το 2019 ήταν υψηλότερο
στην Κύπρο από ότι στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, ιδίως μεταξύ των ανδρών. Τα
ποσοστά καπνίσματος ήταν επίσης υψηλότερα μεταξύ των ατόμων με υψηλότερο
επίπεδο εκπαίδευσης στην Κύπρο σε σύγκριση με ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, η
κατανάλωση αλκοόλ και τα ποσοστά παχυσαρκίας είναι κάτω από τους μέσους όρους
της ΕΕ.
Το σύστημα υγείας
Οι τρέχουσες δαπάνες για την υγεία ανά κάτοικο στην Κύπρο ήταν κάτω από τον
μέσο όρο της ΕΕ το 2023, αλλά το μερίδιο των δημόσιων δαπανών αυξήθηκε
δραματικά με την καθιέρωση του Γενικού Συστήματος Υγείας. Οι δαπάνες εκ μέρους
των ιδίων των πολιτών μειώθηκαν σημαντικά, φθάνοντας στο 18 % των δαπανών για
την υγεία το 2023, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (16 %).
Απόδοση του συστήματος υγείας
Αποτελεσματικότητα
Τόσο η αποτρέψιμη όσο και η θεραπεύσιμη
θνησιμότητα ήταν χαμηλότερες στην
Κύπρο από τους μέσους όρους της ΕΕ
το 2022. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι
η κύρια αιτία θνησιμότητας που μπορεί
να προληφθεί στην Κύπρο, γεγονός
που συνδέεται με τα υψηλά ποσοστά
καπνίσματος. Λόγω των περιορισμένων
δεδομένων, δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί
η χαμηλή θεραπεύσιμη θνησιμότητα στην
απόδοση συγκεκριμένων τομέων του
συστήματος υγείας.
Προσβασιμότητα
Για όλα τα επίπεδα εισοδήματος, οι
ανικανοποίητες ανάγκες ιατρικής
περίθαλψης ήταν πολύ χαμηλές στην Κύπρο.
Το 2024, κάτω από 1 % των ατόμων που
χρειάζονταν περίθαλψη ανέφεραν ότι δεν
μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε αυτήν
για λόγους κόστους, χρόνου αναμονής ή
απόστασης που έπρεπε να διανύσουν. Οι
αναφερόμενες ανικανοποίητες ανάγκες
οδοντιατρικής περίθαλψης ήταν υψηλότερες
το 2024, ιδίως μεταξύ των ατόμων που
διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας.
Ανθεκτικότητα
Η διασφάλιση της βιωσιμότητας του
εργατικού δυναμικού στον τομέα της
υγείας αποτελεί βασική πρόκληση για
την ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Ενώ η
Κύπρος κατάφερε να αυξήσει τον αριθμό
των γιατρών – ιδίως των γενικών ιατρών – η
χώρα έχει από τις χαμηλότερες πυκνότητες
νοσηλευτών στην ΕΕ, και οι πρόσφατες
τάσεις δείχνουν περαιτέρω μείωση του
αριθμού των αποφοίτων νοσηλευτικής. Η
αναλογία νοσηλευτών προς γιατρούς ήταν
σχεδόν 1:1 το 2023.
Εστίαση στα φαρμακευτικά προϊόντα
Το 2023, η Κύπρος δαπάνησε 467 ευρώ κατά κεφαλήν για φαρμακευτικά προϊόντα λιανικής πώλησης, ποσό που είναι συγκριτικά χαμηλό,
αλλά το μερίδιο της δημόσιας χρηματοδότησης των δαπανών για φαρμακευτικά προϊόντα έφθασε το 71 %, ποσοστό που είναι συγκριτικά
υψηλό. Η καθιέρωση του Γενικού Συστήματος Υγείας οδήγησε στη διεύρυνση της κάλυψης των φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των
φαρμάκων ενδονοσοκομειακής χρήσης και των νέων θεραπειών. Ωστόσο, η πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα παραμένει μια πρόκληση
λόγω του προβλήματος της «μικρής αγοράς», το οποίο περιορίζει την ελκυστικότητα της Κύπρου ως αγοράς για τις φαρμακευτικές
εταιρείες και τη διαπραγματευτική δύναμη της χώρας, με αποτέλεσμα την ανελαστική τιμολόγηση.
Κύπρος
Προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση
Κύπρος
Παχυσαρκία
(%)
Κάπνισμα
(% καθημερινά)
Αλκοόλ
(λίτρα/ενήλικο)
Ενήλικες, (ή πλησιέστερο έτος)
Κύπρος
Κρατική/υποχρεωτική
ασφάλιση
Ιδιωτικές πηγές
Κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας (ΕΥΡΩ ΙΑΔ),
Κύπρος
Απόφοιτοι νοσηλευτικής ανά
Θεραπεύσιμη
θνησιμότητα
Αποτρέψιμη
θνησιμότητα
Κύπρος
Προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης
θνησιμότητας ανά κατοίκους,
Κύπρος
Όλα
Σε κίνδυνο φτώχειας
% που αναφέρει ανικανοποίητες ανάγκες
ιατρικής περίθαλψης,
2 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
2 Η Υγεία στην Κύπρο
Το προσδόκιμο ζωής στην Κύπρο είναι κατά ενάμιση
έτος υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ
Το 2024, το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση στην
Κύπρο ήταν 83,2 έτη – 1,6 έτη υψηλότερο από τον μέσο
όρο της ΕΕ (Σχήμα 1). Μετά τη μείωση του προσδόκιμου
ζωής το 2021 κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19,
το προσδόκιμο ζωής ανέκαμψε το 2023, ξεπερνώντας
το προ πανδημίας επίπεδο του 2019. Όπως και σε άλλες
ευρωπαϊκές χώρες, στην Κύπρο οι γυναίκες τείνουν
να ζουν περισσότερο από τους άνδρες. Το 2024, το
προσδόκιμο ζωής των Κυπρίων γυναικών ανερχόταν στα
85,5 έτη, 4,4 έτη περισσότερα από εκείνο των ανδρών
(81,1 έτη). Αυτή η διαφορά μεταξύ των φύλων είναι
μικρότερη από τη μέση διαφορά στην ΕΕ (5,2 έτη).
Σχήμα 1. Το προσδόκιμο ζωής στην Κύπρο είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σημειώσεις: Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος. Τα στοιχεία για το 2024 για την Ιρλανδία αναφέρονται στο 2023.
Πηγή: Eurostat (demo_mlexpec).
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος ήταν
οι κύριες αιτίες θανάτου, ακολουθούμενες από τις
αναπνευστικές παθήσεις
Το 2023, οι κύριες αιτίες θανάτου στην Κύπρο ήταν
οι καρδιαγγειακές παθήσεις (συμπεριλαμβανομένης
της ισχαιμικής καρδιακής νόσου και του εγκεφαλικού
επεισοδίου) και ο καρκίνος (ιδίως ο καρκίνος του
πνεύμονα, του μαστού και του παχέος εντέρου), οι οποίες
μαζί αντιπροσώπευαν το 46 % του συνόλου των θανάτων
(Σχήμα 2). Οι αναπνευστικές παθήσεις αντιπροσώπευαν
το 10,3 % του συνόλου των θανάτων το 2023. Η
COVID-19 εξακολούθησε να προκαλεί το 4 % όλων των
θανάτων στην Κύπρο το 2023, σε σύγκριση με το υψηλό
ποσοστό του 9,3 % το 2022.
Τα τρία τέταρτα των ενηλίκων δηλώνουν ότι είναι
σε καλή υγεία, αλλά υπάρχουν σημαντικές διαφορές
μεταξύ των εισοδηματικών ομάδων
Το 2024, το 75 % του κυπριακού πληθυσμού δήλωνε ότι
ήταν σε καλή υγεία, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο
όρο της ΕΕ (68 %). Ωστόσο, όπως και σε άλλες χώρες της
ΕΕ, υπήρχε μεγάλη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι
άνθρωποι αξιολογούσαν την υγεία τους ανάλογα με το
επίπεδο εισοδήματος: μόνο το 57 % των γυναικών στο
κατώτατο εισοδηματικό κλιμάκιο δήλωνε ότι ήταν σε καλή
υγεία, σε σύγκριση με το 86 % των γυναικών στο ανώτατο
κλιμάκιο. Η διαφορά μεταξύ των ανδρών ήταν παρόμοια
και επίσης μεγαλύτερη από τη μέση διαφορά στην ΕΕ
(Σχήμα 3).
Οι γυναίκες ζουν μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους
μετά τα 65 έτη με προβλήματα υγείας και αναπηρίες
Όπως και σε άλλες χώρες της ΕΕ, το ποσοστό των ατόμων
ηλικίας 65 ετών και άνω αυξάνεται στην Κύπρο: από 11 %
το 2000 αυξήθηκε σε 18 % το 2024, λόγω του υψηλότερου
προσδόκιμου ζωής και των χαμηλότερων ποσοστών
γονιμότητας. Το ποσοστό αυτό προβλέπεται να αυξηθεί
στο 22 % έως το 2050 στην Κύπρο.
Το 2022, στην ηλικία των 65 ετών, οι Κύπριες γυναίκες
μπορούσαν να αναμένουν ότι θα ζήσουν ζήσουν άλλα
20,7 χρόνια, ενώ οι άνδρες μπορούσαν να αναμένουν
ότι θα ζήσουν ζήσουν άλλα 18,3 χρόνια, αλλά σε μεγάλο
Έτη
Έτη
Κύπρος
Ιταλία
Σουηδία
Ισπανία
Λουξεμβούργο
Μάλτα
Νορβηγία
Κύπρος
Γαλλία
Ιρλανδία
Ισλανδία
Πορτογαλία
Βέλγιο
Φινλανδία
Σλοβενία
Αυστρία
Δανία
Κάτω Χώρες
Ελλάδα
Γερμανία
Εσθονία
Τσεχία
Κροατία
Πολωνία
Σλοβακία
Λιθουανία
Ουγγαρία
Λετονία
Ρουμανία
Βουλγαρία
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 3
Κύπρος
βαθμό με περιορισμούς στη δραστηριότητά τους
(Σχήμα 4). Το προσδόκιμο υγιούς ζωής μεταξύ ανδρών και
γυναικών στην Κύπρο είναι σχετικά ίσο, αλλά οι γυναίκες
ζουν περισσότερο με περιορισμούς στη δραστηριότητά
τους – 12,1 χρόνια για τις γυναίκες σε σύγκριση με
9,5 χρόνια για τους άνδρες.
Πάνω από το 40 % των Κυπρίων γυναικών και ανδρών
ηλικίας 65 ετών και άνω ανέφεραν πολλαπλές χρόνιες
παθήσεις το 2022, ποσοστό συγκρίσιμο με τον μέσο
όρο της ΕΕ. Υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των φύλων
όσον αφορά τα άτομα που αναφέρουν περιορισμούς
στις καθημερινές τους δραστηριότητες: περισσότερες
από μία στις τέσσερις γυναίκες (26 %) ηλικίας 65 ετών
και άνω ανέφεραν περιορισμούς στις καθημερινές τους
δραστηριότητες, σε σύγκριση με έναν στους εννέα
άνδρες (11 %). Ωστόσο, και τα δύο αυτά ποσοστά είναι
χαμηλότερα από τους μέσους όρους της ΕΕ, που είναι
31 % για τις γυναίκες και 21 % για τους άνδρες ηλικίας
65 ετών και άνω.
Ο επιπολασμός και η επίπτωση των καρδιαγγειακών
νοσημάτων στην Κύπρο είναι χαμηλοί
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις (ΚΠ) αποτελούν όχι μόνο
την κύρια αιτία θανάτου στην Κύπρο, αλλά και την κύρια
αιτία νοσηρότητας και αναπηρίας, αντικατοπτρίζοντας
τα πρότυπα που παρατηρούνται σε ολόκληρη την ΕΕ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Μετρήσεων και
Αξιολόγησης της Υγείας (IHME), το 2021 σημειώθηκαν
περίπου 6 800 νέα περιστατικά ΚΠ στην Κύπρο και
περισσότερα από 71 000 άτομα ζούσαν με ΚΠ. Αυτό
αντιστοιχεί σε έναν κατά ηλικία τυποποιημένο δείκτη 955
ανά 100 000 πληθυσμού, το οποίο ήταν 17 % χαμηλότερο
από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το εκτιμώμενο ποσοστό
επιπολασμού ήταν κατά 26 % χαμηλότερο από τον
μέσο όρο της ΕΕ. Ο συνδυασμός της επίπτωσης και της
επικράτησης των καρδιαγγειακών παθήσεων κάτω από τον
μέσο όρο υποδηλώνει ένα σχετικά χαμηλό συνολικό βάρος
καρδιαγγειακών παθήσεων (Σχήμα 5).
Σχήμα 2. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος αντιπροσώπευαν λίγο λιγότερο από το ήμισυ του
συνόλου των θανάτων στην Κύπρο
Σημείωση: IHD = ισχαιμικές καρδιακές παθήσεις, COPD = χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Πηγή: Eurostat (hlth_cd_aro) · Τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023.
Πνεύμονας
Ορθοκολικός
Μαστός
Πάγκρεας
Καρκίνοι
Προστάτης
Καρδιαγγειακά
νοσήματα
Εγκεφαλικό
επεισόδιο
Ισχαιμικές
καρδιοπάθειες
Παθήσεις του πεπτικού
συστήματος
Ατυχήματα στον
τομέα των μεταφορών
Πτώσεις
Εξωτερικές αιτίες
Αυτοκτονία
ΧΑΠ
Παθήσεις του
αναπνευστικού
συστήματος
Πνευμονία
Νόσος Alzheimer και
άλλες μορφές άνοιας
Διαβήτης
Σύνολο
θανάτων
Σχήμα 3. Οι ανισότητες στην αυτοαξιολόγηση της
υγείας ανά εισοδηματικό κλιμάκιο στην Κύπρο
ήταν μεγαλύτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σημείωση: Το χαμηλό εισόδημα αναφέρεται σε ενήλικες που ανήκουν
στο κατώτερο 20 % (κατώτερο πεντημόριο) της εθνικής κατανομής
του ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ το υψηλό εισόδημα
αναφέρεται σε ενήλικες που ανήκουν στο ανώτερο 20 % (ανώτερο
πεντημόριο).
Πηγή: Eurostat με βάση το EU-SILC (hlth_silc_10)· τα στοιχεία
αναφέρονται στο 2024.
Γυναίκες
Άνδρες
Γυναίκες
Άνδρες
Κύπρος
χαμηλό εισόδημα
Σύνολο
υψηλό εισόδημα
% ενηλίκων που δηλώνουν καλή ή πολύ καλή υγεία
4 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
Όπως και σε άλλες χώρες της ΕΕ, τα εκτιμώμενα ποσοστά
επίπτωσης και επιπολασμού των καρδιαγγειακών
παθήσεων στην Κύπρο ήταν υψηλότερα στους άνδρες
από ό,τι στις γυναίκες, αλλά η διαφορά μεταξύ των δύο
φύλων ήταν σημαντικά μικρότερη από τον μέσο όρο
της ΕΕ. Η ισχαιμική καρδιακή νόσος είναι ένας από
τους συχνότερους τύπους καρδιαγγειακών παθήσεων,
αντιπροσωπεύοντας το ένα τέταρτο του συνόλου των
καρδιαγγειακών παθήσεων.
Σχήμα 5. Περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους ζούσε με καρδιαγγειακή νόσο στην Κύπρο το 2021
Σημείωση: Οι εκτιμήσεις για τον επιπολασμό και την επίπτωση των καρδιαγγειακών παθήσεων από το IHME αναπροσαρμόστηκαν ώστε να
αντικατοπτρίζουν τον πληθυσμό των ελεγχόμενων από την κυβέρνηση περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξασφαλίζοντας τη συνέπεια με
άλλες εθνικές στατιστικές που παρουσιάζονται σε αυτό το προφίλ.
Πηγή: IHME, Global Health Data Exchange; οι εκτιμήσεις αναφέρονται στο 2021.
Το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου στην Κύπρο είναι
ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για
τον Καρκίνο (ECIS), το 2022 εκτιμάται ότι θα διαγνωσθούν
πάνω από 4 600 νέα περιστατικά καρκίνου στην Κύπρο,
ενώ το 2020 εκτιμάται ότι ζούσαν πάνω από 36 000 άτομα
μετά από διάγνωση καρκίνου. Σε σύγκριση με τον μέσο
όρο της ΕΕ, το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου στην Κύπρο
το 2022, σταθμισμένο κατά ηλικία, είναι σχεδόν 2 %
υψηλότερο, ενώ το εκτιμώμενο ποσοστό επικράτησης το
2020 είναι 3 % χαμηλότερο (Σχήμα 6). Η επικράτηση του
καρκίνου έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία στην Κύπρο,
υπογραμμίζοντας τη σημασία της εστίασης στην ποιότητα
ζωής των ασθενών με καρκίνο, καθώς οι άνθρωποι ζουν
περισσότερο με καρκίνο και περισσότεροι άνθρωποι έχουν
ιστορικό της νόσου (ΟECD/European Commission, 2025).
Το 2022, εκτιμήθηκε ότι οι άνδρες είχαν ποσοστό
εμφάνισης καρκίνου κατά 7 % υψηλότερο από τις
γυναίκες, το οποίο είναι πολύ μικρότερο από το μέσο
όρο της ΕΕ για το χάσμα μεταξύ των φύλων, που είναι
20 %. Οι κυριότερες εντοπίσεις των νεοδιαγνωσθέντων
καρκίνων στους άνδρες το 2022 είναι ο προστάτης, οι
Ζώντας με την πάθηση το
Ποσοστό επιπολασμού (προτυπωμένο κατά ηλικία),
Ανάκατοίκους
στην ΕΕ
Νέες περιπτώσεις το
Ποσοστό επίπτωσης (προτυπωμένο κατά ηλικία),
Ανάκατοίκους
στην ΕΕ
Σχήμα 4. Όπως και σε άλλες χώρες της ΕΕ, πάνω από το ήμισυ του προσδόκιμου ζωής των ατόμων
ηλικίας 65 ετών στην Κύπρο διανύεται με κάποια αναπηρία
Πηγή: Eurostat για τα έτη υγιούς ζωής (tespm120, tespm130) και έρευνα SHARE (για χρόνιες παθήσεις και περιορισμούς στις καθημερινές
δραστηριότητες)· τα στοιχεία αναφέρονται στο 2022 και στο 2021-22, αντίστοιχα.
Κύπρος
Κύπρος
Προσδόκιμο ζωής και υγιή έτη ζωής στην ηλικία των ετών
Υγιή έτη ζωής
Προσδόκιμο ζωής με περιορισμό δραστηριοτήτων
Έτη
Άνδρες
Γυναίκες
Κύπρος
Κύπρος
Ποσοστό ατόμων ηλικίας ετών και άνω
με πολλαπλές χρόνιες παθήσεις
Άνδρες
Γυναίκες
Κύπρος
Κύπρος
Περιορισμοί των καθημερινών δραστηριοτήτων
μεταξύ ατόμων ηλικίας ετών και άνω
Άνδρες
Γυναίκες
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 5
Κύπρος
πνεύμονες και το παχύ έντερο, ενώ στις γυναίκες οι
κυριότερες εντοπίσεις των καρκίνων είναι ο μαστός, ο
θυρεοειδής αδένας και οι πνεύμονες. Ο αριθμός των νέων
περιπτώσεων καρκίνου προβλέπεται να αυξηθεί κατά
30 % έως το 2040, αποκλειστικά λόγω της γήρανσης του
πληθυσμού.
3 Παράγοντες κινδύνου
Πάνω από το ένα τέταρτο όλων των θανάτων
στην Κύπρο αποδίδεται σε συμπεριφορικούς
παράγοντες κινδύνου
Περίπου το 27 % όλων των θανάτων στην Κύπρο το
2021 θα μπορούσε να αποδοθεί σε συμπεριφορικούς
παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, οι διατροφικοί
κίνδυνοι, η κατανάλωση αλκοόλ και η χαμηλή σωματική
δραστηριότητα. Το κάπνισμα μόνο του εκτιμάται ότι
ευθύνεται για σχεδόν το ήμισυ αυτών των θανάτων
(13 % όλων των θανάτων). Η ατμοσφαιρική ρύπανση με
τη μορφή λεπτών σωματιδίων (PM(2,5))και η έκθεση στο
όζον ευθύνονται για περίπου το 6 % όλων των θανάτων
το 2021.
Το κάπνισμα παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα
δημόσιας υγείας, ιδίως για τους άνδρες
Η κατανάλωση καπνού παραμένει ένα σημαντικό
πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Κύπρο (Σχήμα 7).
Το ποσοστό των ενηλίκων που δήλωσαν ότι κάπνιζαν
καθημερινά ήταν 22,5 % το 2019 (τελευταίο διαθέσιμο
έτος), ποσοστό που ήταν υψηλότερο από τον μέσο όρο
της ΕΕ (18,5 % το 2022). Αυτό οφείλεται κυρίως στο υψηλό
ποσοστό καπνιστών μεταξύ των ανδρών (32 %), το οποίο
είναι υπερδιπλάσιο του ποσοστού μεταξύ των γυναικών
(13 %). Παρότι έχουν θεσπιστεί πολλές πολιτικές για τον
έλεγχο του καπνίσματος, αυτές είναι σχετικά αδύναμες και
δεν εφαρμόζονται επαρκώς (βλ. ενότητα 5.1).
Τα πρότυπα κατανάλωσης καπνού μεταξύ των εφήβων
αλλάζουν. Το ποσοστό των 15χρονων που δήλωσαν ότι
καπνίζουν τσιγάρα (11 %) ήταν χαμηλότερο στην Κύπρο
από ό,τι στις περισσότερες χώρες της ΕΕ το 2022, αλλά
τα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν γίνει πιο δημοφιλή και
περισσότερο από το ένα τέταρτο (27 %) των 15χρονων
στην Κύπρο δήλωσαν ότι κάπνισαν ηλεκτρονικά τσιγάρα
τις τελευταίες 30 ημέρες του 2022. Το ποσοστό αυτό είναι
από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Τα ποσοστά υπέρβαρου και παχυσαρκίας μεταξύ των
εφήβων είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σχεδόν το ένα τέταρτο των 15χρονων στην Κύπρο (24 %)
ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι το 2022 – ποσοστό
υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (21 %). Το 2022,
πολύ μεγαλύτερο ποσοστό 15χρονων αγοριών (30 %)
χαρακτηρίστηκε υπέρβαρο ή παχύσαρκο σε σύγκριση με
τα κορίτσια (17 %). Μια προηγούμενη έρευνα του ΠΟΥ για
την περίοδο 2018-2020 έδειξε ακόμη υψηλότερα ποσοστά
υπέρβαρου και παχυσαρκίας μεταξύ των νεότερων
παιδιών ηλικίας 9 ετών, με το 39 % των κοριτσιών και το
48 % των αγοριών αυτής της ηλικίας να χαρακτηρίζονται
υπέρβαρα ή παχύσαρκα – ένα από τα υψηλότερα ποσοστά
στην ΕΕ (Περιφερειακό Γραφείο του WHO για την
Ευρώπη, 2022).
Οι περισσότεροι έφηβοι και ενήλικες δεν ασκούν
επαρκή σωματική δραστηριότητα
Η σωματική δραστηριότητα συμβάλλει σημαντικά στην
υγεία των ανθρώπων όλων των ηλικιών. Το 2022, μόνο το
16 % των 15χρονων είχε τουλάχιστον μέτρια σωματική
δραστηριότητα για 60 λεπτά κάθε μέρα, ποσοστό που
ήταν κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (15 %). Μεταξύ των
ενηλίκων, περίπου το 41 % δήλωσαν ότι έχουν σωματική
δραστηριότητα εκτός εργασίας περισσότερες από τρεις
φορές την εβδομάδα, ποσοστό που είναι υψηλότερο από
τον μέσο όρο της ΕΕ (31 %), αλλά σημαντικά χαμηλότερο
από ορισμένες σκανδιναβικές χώρες, όπου η πλειονότητα
των ενηλίκων (60 % ή περισσότερο) δηλώνουν ότι
ασκούνται περισσότερες από τρεις φορές την εβδομάδα.
Σχήμα 6. Το 2020, εκτιμάται ότι περίπου ένας στους είκοσι πέντε ανθρώπους ζούσε με καρκίνο
στην Κύπρο
Σημειώσεις: Πρόκειται για εκτιμήσεις που ενδέχεται να διαφέρουν από τα εθνικά στοιχεία. Η επίπτωση του καρκίνου περιλαμβάνει όλες τις μορφές
καρκίνου εκτός από τον μη μελανωματικό καρκίνο του δέρματος.
Πηγή: Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τον Καρκίνο· οι εκτιμήσεις αναφέρονται στο 2022 για την επίπτωση και στο 2020 για την επικράτηση.
Νέες περιπτώσεις το
Ποσοστό επίπτωσης (προτυπωμένο κατά ηλικία),
Ανάκατοίκους
στην ΕΕ
Ζώντας με την πάθηση το
Ποσοστό επιπολασμού (προτυπωμένο κατά ηλικία),
Ανάκατοίκους
στην ΕΕ
6 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μεταξύ
των εφήβων και των ενηλίκων είναι υψηλότερη
από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά υπάρχει ακόμη
περιθώριο βελτίωσης
Ενώ το ποσοστό των εφήβων ηλικίας 15 ετών στην
Κύπρο που δήλωσαν ότι καταναλώνουν τουλάχιστον μία
μερίδα φρούτων ή λαχανικών την ημέρα ήταν ελαφρώς
υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, μόνο το 33 %
δήλωσαν ότι καταναλώνουν φρούτα καθημερινά και ένα
ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό (38 %) ότι καταναλώνουν
λαχανικά καθημερινά το 2022.
Η καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών είναι
υψηλότερη μεταξύ των ενηλίκων: το 68 % των ενηλίκων
ανέφερε καθημερινή κατανάλωση φρούτων (σε σύγκριση
με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 61 %), ενώ το 65 %
ανέφερε καθημερινή κατανάλωση λαχανικών (επίσης
υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 60 %).
Σχήμα 8. Τα άτομα με χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης είναι πιο πιθανό να είναι παχύσαρκα και να
ασκούνται λιγότερο σε σχέση με εκείνα που έχουν υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης
Σημειώσεις: Ως χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης ορίζεται το επίπεδο των ατόμων που δεν έχουν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (ISCED
0-2), ενώ ως υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης ορίζεται το επίπεδο των ατόμων που έχουν ολοκληρώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση (ISCED 5-8). Ως
χαμηλή σωματική δραστηριότητα ορίζεται η σωματική δραστηριότητα τριών ή λιγότερων φορών την εβδομάδα.
Πηγές: Eurostat με βάση την EHIS 2019 για το κάπνισμα (hlth_ehis_sk1e) και την EU-SILC 2022 για τη σωματική δραστηριότητα και την παχυσαρκία
(ilc_hch07b, ilc_hch10).
Κάπνισμα (καθημερινοί καπνιστές)
% του πληθυσμού ηλικίας ετών και άνω
Ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα
% του πληθυσμού ηλικίας ετών και άνω
Παχυσαρκία
% του πληθυσμού ηλικίας ετών και άνω
Κύπρος - υψηλό μορφωτικό επίπεδο
EE - υψηλό μορφωτικό επίπεδο
Κύπρος - χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
EE - χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
Σχήμα 7. Το κάπνισμα στους ενήλικες και το ηλεκτρονικό κάπνισμα στους έφηβους αποτελούν
σημαντικά ζητήματα δημόσιας υγείας στην Κύπρο
Σημείωση: Όσο πιο κοντά στο κέντρο βρίσκεται η κουκκίδα, τόσο καλύτερη είναι η επίδοση της χώρας σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ. Καμία
χώρα δεν φτάνει στην λευκή περιοχή-στόχο, πράγμα που δείχνει ότι όλες οι χώρες έχουν περιθώρια βελτίωσης σε όλους τους τομείς.
Πηγές: Υπολογισμοί του ΟΟΣΑ με βάση την έρευνα HBSC 2022 για τους δείκτες των εφήβων και Eurostat με βάση τα στοιχεία EU-SILC και OECD
Data Explorer για τους δείκτες των ενηλίκων (2022 ή το πλησιέστερο διαθέσιμο έτος), εκτός από το κάπνισμα (EHIS 2019).
Κάπνισμα (ενήλικες)
Κάπνισμα (έφηβοι)
Ηλεκτρονικά τσιγάρα/άτμισμα (έφηβοι)
Κατανάλωση αλκοόλ (ενήλικες)
Μέθη (έφηβοι)
Παχυσαρκία (ενήλικες)
Υπερβολικό βάρος και παχυσαρκία (έφηβοι)
Σωματική δραστηριότητα (ενήλικες)
Σωματική δραστηριότητα (έφηβοι)
Κατανάλωση φρούτων (ενήλικες)
Κατανάλωση φρούτων (έφηβοι)
Κατανάλωση λαχανικών (ενήλικες)
Κατανάλωση λαχανικών (έφηβοι)
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 7
Κύπρος
Οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες στους
παράγοντες κινδύνου συμβάλλουν στις ανισότητες
στην κατάσταση της υγείας
Όπως και σε άλλες χώρες, πολλοί παράγοντες κινδύνου
στην Κύπρο είναι συχνότεροι μεταξύ ατόμων από
μειονεκτικά κοινωνικοοικονομικά υπόβαθρα. Για
παράδειγμα, τα άτομα με χαμηλότερο επίπεδο
εκπαίδευσης είναι πιο πιθανό να είναι σωματικά αδρανή
και παχύσαρκα σε σύγκριση με τα άτομα με υψηλότερο
επίπεδο εκπαίδευσης (Σχήμα 8). Ωστόσο, στην Κύπρο
αυτό δεν ισχύει για το κάπνισμα, καθώς τα άτομα με
υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης καπνίζουν περισσότερο
από τα άτομα με χαμηλότερο επίπεδο. Αυτό το μοτίβο
παρατηρείται και σε μερικές άλλες χώρες της ΕΕ (Κροατία,
Ελλάδα, Ρουμανία και Σλοβενία).
4 Το σύστημα υγείας
Το σύστημα υγείας στην Κύπρο αναδιοργανώθηκε
το 2019, εξασφαλίζοντας σχεδόν καθολική κάλυψη
του πληθυσμού
Το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ) εισήχθη στην Κύπρο το
2019 και παρέχει σχεδόν καθολική κάλυψη του πληθυσμού
μέσω ενός συνδυασμού δημόσιων και ιδιωτικών παρόχων.
Συνδυάζει τα παραδοσιακά συστήματα κοινωνικής
ασφάλισης υγείας και εθνικής υγειονομικής περίθαλψης,
βασιζόμενο στη χρηματοδότηση από τα έσοδα του
κράτους και τις εισφορές που επιβάλλονται στους
μισθούς, τα εισοδήματα και τις συντάξεις. Προηγουμένως,
το παλαιό σύστημα κάλυπτε μόνο τα τρία τέταρτα του
πληθυσμού περίπου, με αποτέλεσμα πολλοί να εξαρτώνται
είτε από πληρωμές από την τσέπη τους (OOP) είτε από
ιδιωτικές ασφάλειες, ενώ το ΓεΣΥ προσφέρει κάλυψη σε
όλους τους νόμιμους κατοίκους.
Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας είναι υπεύθυνος για
τη διαχείριση του ΓεΣΥ. Οι πάροχοι προέρχονται τόσο
από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα σε
ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον (κέντρα πρωτοβάθμιας
περίθαλψης και νοσοκομεία στον δημόσιο τομέα και
κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια, φαρμακεία,
νοσοκομεία, φυσιοθεραπευτές και άλλοι πάροχοι
υγειονομικής περίθαλψης στον ιδιωτικό τομέα). Ένας
άλλος βασικός παράγοντας είναι ο Οργανισμός Κρατικών
Υπηρεσιών Υγείας, ο οποίος εποπτεύει τη διαχείριση, τον
έλεγχο, την επίβλεψη και την ανάπτυξη των δημόσιων
παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, ενώ το Υπουργείο
Υγείας έχει έναν πιο στρατηγικό ρόλο στην εποπτεία του
συστήματος υγείας.
Οι κατά κεφαλήν δαπάνες για την υγεία στην Κύπρο
έχουν αυξηθεί σημαντικά από τη μεταρρύθμιση
του ΓεΣΥ
Οι τρέχουσες δαπάνες για την υγεία ανήλθαν σε
2 795 ευρώ κατά κεφαλήν (προσαρμοσμένες για τις
διαφορές στην αγοραστική δύναμη) το 2023, ποσό που
ήταν περίπου κατά ένα τέταρτο χαμηλότερο από τον
μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος ήταν 3 832 ευρώ (Σχήμα 9).
Οι δαπάνες για την υγεία αντιπροσώπευαν το 8,1 % του
ΑΕΠ, ποσοστό επίσης χαμηλότερο από τον μέσο όρο
της ΕΕ, που ήταν 10,0 %. Αν και τα ποσοστά στην Κύπρο
παραμένουν κάτω από τους μέσους όρους της ΕΕ και για
τους δύο δείκτες, είναι σημαντικά υψηλότερα από την
εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του ΓεΣΥ. Για παράδειγμα,
σε σύγκριση με το τελευταίο έτος πριν από την εισαγωγή
του ΓεΣΥ, το 2018, οι κατά κεφαλήν δαπάνες στην Κύπρο
είχαν αυξηθεί κατά 56 % έως το 2023.
Έχει σημειωθεί μεγάλη μεταβολή στην ισορροπία της
χρηματοδότησης της υγείας από την έναρξη ισχύος του
ΓεΣΥ, με τις δημόσιες δαπάνες να φθάνουν το 77 % των
δαπανών για την υγεία το 2023, ενώ το 2018 ήταν μόλις
42 % (και κυμαινόταν γύρω από αυτό το επίπεδο από το
2005). Αν και αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον
μέσο όρο της ΕΕ (80 %), η μεγάλη αύξηση των δημόσιων
δαπανών στο νέο σύστημα έχει μειώσει δραστικά τις
ιδιωτικές πληρωμές: ενώ το μερίδιο των ιδιωτικών
πληρωμών το 2023 στην Κύπρο (18 %) ήταν υψηλότερο
από τον μέσο όρο της ΕΕ (16 %), είχε μειωθεί από 44 %
το 2018 και από 50 % το 2005. Η εθελοντική ασφάλιση
υγείας αντιπροσώπευε το 5 % των δαπανών για την υγεία
το 2023 – ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και
κάτω από το υψηλότερο ποσοστό του 14 % το 2018 –
γεγονός που δείχνει ότι το ευρύ πακέτο παροχών και η
κάλυψη υπηρεσιών του ΓεΣΥ έχουν μειώσει την ανάγκη για
συμπληρωματικά ασφαλιστικά προγράμματα. Η κάλυψη
των υπηρεσιών για όσους προηγουμένως δεν είχαν
πρόσβαση σε αυτές υπήρξε σημαντικός παράγοντας στη
μείωση των δαπανών των νοικοκυριών για την υγεία.
Η ενδονοσοκομειακή και η εξωνοσοκομειακή
περίθαλψη αντιστοιχούν σε σχεδόν τα τρία
τέταρτα των δαπανών για την υγεία στην Κύπρο,
ενώ οι δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα είναι
πολύ χαμηλές
Όσον αφορά τη δαπάνη ανά λειτουργία, η Κύπρος
δαπανά το μεγαλύτερο μέρος για την ενδονοσοκομειακή
περίθαλψη, με ποσοστό 41 % των δαπανών για την υγεία
το 2023, ενώ η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη έλαβε το
32 %· τα ποσοστά αυτά ήταν σημαντικά υψηλότερα από
τους μέσους όρους της ΕΕ, που ήταν 28 % και στις δύο
κατηγορίες (Σχήμα 10). Οι δαπάνες για μακροχρόνια
περίθαλψη στην Κύπρο αντιπροσώπευαν μόνο το 5 %
των δαπανών για την υγεία, πολύ κάτω από τον μέσο όρο
της ΕΕ που είναι 18 %, γεγονός που δείχνει ότι η επίσημη
8 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
μακροχρόνια περίθαλψη είναι ακόμη υποανάπτυκτη. Οι
δαπάνες για φάρμακα και ιατρικά προϊόντα εξωτερικών
ασθενών αντιπροσώπευαν το 18 % των δαπανών για την
υγεία στην Κύπρο το 2023, λίγο κάτω από τον μέσο όρο
της ΕΕ, ενώ οι δαπάνες για την πρόληψη (2 %) ήταν επίσης
πολύ χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (4 %).
Σχήμα 10. Η νοσοκομειακή περίθαλψη αντιπροσωπεύει λίγο περισσότερο από το 40 % των δαπανών
για την υγεία στην Κύπρο, ενώ η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο
Σημειώσεις: 1. Περιλαμβάνει θεραπευτική-αποκαταστατική περίθαλψη σε νοσοκομεία και άλλα ιδρύματα. 2. Περιλαμβάνει κατ› οίκον περίθαλψη
και βοηθητικές υπηρεσίες (π.χ. μεταφορά ασθενών). 3. Περιλαμβάνει μόνο την αγορά εξωτερικών ασθενών. 4. Περιλαμβάνει μόνο το σκέλος
της υγείας. 5. Περιλαμβάνει τη διακυβέρνηση και τη διοίκηση του συστήματος υγείας και άλλες δαπάνες. 6. Περιλαμβάνει μόνο τις δαπάνες για
οργανωμένα προγράμματα πρόληψης. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος (υπολογισμένος από τον ΟΟΣΑ).
Πηγές: OECD Data Explorer (DF_SHA)· τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023.
Υπάρχουν λιγότερες νοσοκομειακές κλίνες στην
Κύπρο σε σύγκριση με πολλές άλλες χώρες της
ΕΕ, και τα ποσοστά πληρότητας των κλινών είναι
χαμηλότερα
Οι υποδομές υγειονομικής περίθαλψης στην Κύπρο
χαρακτηρίζονται από σχετικά χαμηλό αριθμό
νοσοκομειακών κλινών– 3,1 ανά 1 000 κατοίκους το 2023 –
σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 5,1 ανά
1 000. Ο συνολικός αριθμός κλινών έχει μειωθεί ελαφρώς
τα τελευταία 10 χρόνια, αλλά τα ποσοστά πληρότητας
των νοσοκομείων έχουν μειωθεί σημαντικά – από 91 %
το 2011 σε 55 % το 2023 (πολύ κάτω από τον μέσο όρο
της ΕΕ που είναι 68 %). Ακόμη και κατά τη διάρκεια της
πανδημίας COVID-19, τα ποσοστά πληρότητας των κλινών
στην Κύπρο κυμάνθηκαν λίγο πάνω από το 50 %.
Σύνολο
δαπανών
Ενδονοσοκομειακή
περίθαλψη
Εξωνοσοκομειακή
περίθαλψη
Φάρμακα και
ιατροτεχνολογικά
προϊόντα
Μακροχρόνια
φροντίδα
Διοίκηση και
άλλες δαπάνες
Πρόληψη
Κύπρος
Κατά κεφαλήν ΙΑΔ σε EUR
Ενδονοσοκομειακή
περίθαλψη
Εξωνοσοκομειακή
περίθαλψη
Φάρμακα
Μακροχρόνια φροντίδα
Διοικητικές και άλλες
δαπάνες
Πρόληψη
Σχήμα 9. Το μερίδιο της δημόσιας χρηματοδότησης για την υγεία στην Κύπρο καλύπτει πλέον πάνω
από τα τρία τέταρτα των δαπανών για την υγεία
Σημειώσεις: PPP = ισοτιμία αγοραστικής δύναμης. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος (υπολογισμένος από τον ΟΟΣΑ).
Πηγές: OECD Data Explorer (DF_SHA) · Eurostat (demo_gind) · τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023.
Κρατική/υποχρεωτική ασφάλιση
Προαιρετική ασφάλιση και άμεσες ιδιωτικές δαπάνες των νοικοκυριών
Κατά κεφαλήν ΙΑΔ σε EUR
Κύπρος
Ποσοστό του ΑΕΠ
Ιταλία
Σουηδία
Ισπανία
Λουξεμβούργο
Μάλτα
Νορβηγία
Κύπρος
Γαλλία
Ιρλανδία
Ισλανδία
Πορτογαλία
Βέλγιο
Φινλανδία
Σλοβενία
Αυστρία
Δανία
Κάτω Χώρες
Ελλάδα
Γερμανία
Εσθονία
Τσεχία
Κροατία
Πολωνία
Σλοβακία
Λιθουανία
Ουγγαρία
Λετονία
Ρουμανία
Βουλγαρία
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 9
Κύπρος
Οι προκλήσεις για το υγειονομικό προσωπικό
περιλαμβάνουν την έλλειψη νοσηλευτών και την τάση
των γιατρών να στρέφονται προς τον ιδιωτικό τομέα
Το 2023, η Κύπρος είχε 5,2 ενεργούς γιατρούς ανά
1 000 κατοίκους – πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ
που είναι 4,3 ανά 1 000 – ενώ η πυκνότητα νοσηλευτών
ήταν 5,3 ανά 1 000 κατοίκους, πολύ χαμηλότερη από
τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 8,5 ανά 1 000 (Σχήμα 11).
Αν και ο αριθμός των νοσηλευτών έχει αυξηθεί, δεν
έχει συμβαδίσει με την ταχεία αύξηση του αριθμού των
γιατρών στην Κύπρο (αύξηση από 2,6 ανά 1 000 κατοίκους
το 2005). Αυτή η αναλογία σχεδόν 1:1 μεταξύ νοσηλευτών
και γιατρών παρατηρείται μόνο στη Βουλγαρία μεταξύ των
χωρών της ΕΕ, ενώ η μέση αναλογία σε ολόκληρη την ΕΕ
είναι 2 νοσηλευτές ανά γιατρό.
Η κατανομή των ανθρώπινων πόρων αποτελεί επίσης πηγή
ανησυχίας, καθώς οι γιατροί απασχολούνται κυρίως στον
ιδιωτικό τομέα και οι νοσηλευτές στον δημόσιο τομέα. Πριν
από την εφαρμογή του ΓεΣΥ, πολλοί γιατροί εγκατέλειψαν
το δημόσιο σύστημα για να εργαστούν στον ιδιωτικό τομέα.
Το εν εξελίξει γενικό σχέδιο δράσης έχει σχεδιαστεί για να
ενισχύσει τον προγραμματισμό των ανθρώπινων πόρων
στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, επιτρέποντας
στο Υπουργείο Υγείας να προσδιορίσει τις υφιστάμενες
δυνατότητες του συστήματος και να αναπτύξει μοντέλα
προγραμματισμού του εργατικού δυναμικού για την
κάλυψη των μελλοντικών αναγκών.
Σχήμα 11. Η Κύπρος έχει υψηλότερη πυκνότητα ενεργών γιατρών ανά 1 000 κατοίκους από σχεδόν
όλες τις χώρες της ΕΕ, αλλά η πυκνότητα νοσηλευτών είναι πολύ χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σημείωση: Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι μη σταθμισμένος. Τα στοιχεία για τους νοσηλευτές περιλαμβάνουν όλες τις κατηγορίες νοσηλευτών (όχι
μόνο εκείνους που πληρούν την οδηγία της ΕΕ για την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων). Στην Πορτογαλία και την Ελλάδα, τα
στοιχεία αναφέρονται σε όλους τους γιατρούς με άδεια άσκησης επαγγέλματος, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη υπερεκτίμηση του αριθμού των
ενεργών γιατρών. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των νοσηλευτών υποεκτιμάται, καθώς περιλαμβάνει μόνο εκείνους που εργάζονται σε νοσοκομεία.
Πηγή: OECD Data Explorer (DF_PHYS, DF_NURSE)· τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023 ή στο πλησιέστερο διαθέσιμο έτος.
5 Απόδοση του συστήματος υγείας
5.1 Αποτελεσματικότητα
Το ποσοστό αποτρέψιμης θνησιμότητας στην Κύπρο
παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά τα
υψηλά ποσοστά καπνίσματος καθιστούν τον καρκίνο
του πνεύμονα μια από τις κύριες αιτίες θανάτου
Ο αριθμός των θανάτων που θα μπορούσαν να
αποφευχθούν σε άτομα ηλικίας κάτω των 75 ετών στην
Κύπρο το 2022 ήταν 123 ανά 100 000 κατοίκους– πολύ
κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 168 ανά 100 000
(Σχήμα 12). Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η
κύρια αιτία αποτρέψιμης θνησιμότητας στην Κύπρο
και ευθύνεται για σχεδόν έναν στους πέντε θανάτους
που μπορούν να προληφθούν. Αυτό σχετίζεται με τα
υψηλά ποσοστά καπνίσματος στη χώρα, ιδίως μεταξύ
των ανδρών (βλ. ενότητα 3). Παρά την απαγόρευση
του καπνίσματος και του ατμίσματος σε κλειστούς και
Ιατροί Χαμηλή αναλογία
Νοσηλευτές Υψηλή αναλογία
Ενεργοί ιατροί ανά κατοίκους
Ενεργοί νοσηλευτές ανά κατοίκους
Μέσος όρος ΕΕ
Μέσος όρος ΕΕ
Ιατροί Υψηλή αναλογία
Νοσηλευτές Χαμηλή αναλογία
Ιατροί Υψηλή αναλογία
Νοσηλευτές Υψηλή αναλογία
Ιατροί Χαμηλή αναλογία
Νοσηλευτές Χαμηλή αναλογία
10 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
ορισμένους εξωτερικούς δημόσιους χώρους, υπάρχουν
κενά και δυσκολίες επιβολής, που αφήνουν περιθώρια
για την εισαγωγή αυστηρότερων πολιτικών ελέγχου του
καπνού. Η χρήση καπνού παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα
δημόσιας υγείας.
Η πανδημία COVID-19 ήταν η δεύτερη κύρια αιτία
θνησιμότητας στην Κύπρο το 2022, συμβάλλοντας στην
αύξηση της συνολικής αποτρέψιμης θνησιμότητας
(από 99,8 θανάτους ανά 100 000 κατοίκους το 2019).
Η ισχαιμική καρδιακή νόσος ήταν η τρίτη κύρια αιτία
θνησιμότητας που επίσης θα μπορούσε να προληφθεί, με
16,4 θανάτους ανά 100 000 κατοίκους το 2022.
Σχήμα 12. Η Κύπρος έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας που θα μπορούσε να
προληφθεί και να αντιμετωπιστεί στην ΕΕ
Σημειώσεις: Η αποτρέψιμη θνησιμότητα ορίζεται ως ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω παρεμβάσεων δημόσιας υγείας και
πρωτογενούς πρόληψης. Η θεραπεύσιμη (ή αντιμετωπίσιμη) θνησιμότητα ορίζεται ως ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω
παρεμβάσεων υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των προληπτικών εξετάσεων και της θεραπείας. Και οι δύο δείκτες αναφέρονται
στην πρόωρη θνησιμότητα (Σχετικές έρευνες εντάσσουν το ήμισυ όλων των θανάτων από ορισμένες ασθένειες (π.χ. ισχαιμική καρδιακή νόσο
(IHD), εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτη και υπέρταση) στον κατάλογο της αποτρέψιμης θνησιμότητας και το άλλο ήμισυ σε θεραπεύσιμες αιτίες,
ώστε να μην υπάρχει διπλή καταμέτρηση του ίδιου θανάτου.
Πηγή: Eurostat (hlth_cd_apr)· τα στοιχεία αναφέρονται στο 2022.
Η θνησιμότητα από θεραπεύσιμες αιτίες είναι επίσης
χαμηλότερη στην Κύπρο από τον μέσο όρο της ΕΕ
Όπως και άλλες μεσογειακές χώρες της Ευρώπης, η
Κύπρος έχει σχετικά χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας
από θεραπεύσιμες αιτίες, με 71 θανάτους ανά
100 000 κατοίκους το 2022, το οποίο ήταν χαμηλότερο
από τον μέσο όρο της ΕΕ των 90 θανάτων ανά 100 000
(βλ. διάγραμμα 12). Οι κύριες αιτίες θνησιμότητας από
θεραπεύσιμες ασθένειες περιλαμβάνουν την ισχαιμική
καρδιακή νόσο, τον διαβήτη, τον καρκίνο του παχέος
εντέρου και του μαστού, καθώς και το εγκεφαλικό
επεισόδιο. Το ποσοστό θνησιμότητας στην Κύπρο από
θεραπεύσιμες αιτίες έχει μειωθεί κατά 15 % σε μια
δεκαετία, σε σύγκριση με τη μείωση κατά 12 % στον μέσο
όρο της ΕΕ κατά την ίδια περίοδο (Σχήμα 13).
Καρκίνος
του πνεύμονα
Ισχαιμικές
καρδιοπάθειες
Διαβήτης
Ατυχήματα
Άλλες
Θάνατοι
Ισχαιμικές
καρδιοπάθειες
Διαβήτης
Ορθοκολικός
καρκίνος
Καρκίνος
του μαστού
Εγκεφαλικό
επεισόδιο
Άλλες
Θάνατοι
Προλαμβανόμενες αιτίες θνησιμότητας
Θεραπεύσιμες αιτίες θνησιμότητας
Ποσοστό ανάκατοίκους
Κύπρος
Προλαμβανόμενες αιτίες θνησιμότητας
Θεραπεύσιμες αιτίες θνησιμότητας
Γερμανία
Βουλγαρία
Μάλτα
Ελλάδα
Γαλλία
Αυστρία
Σλοβενία
Ιταλία
Λουξεμβούργο
Λιθουανία
Ισλανδία
Βέλγιο
Ιρλανδία
Ισπανία
Κύπρος
Ρουμανία
Σλοβακία
Σουηδία
Τσεχία
Ουγγαρία
Φινλανδία
Λετονία
Πορτογαλία
Κροατία
Νορβηγία
Πολωνία
Δανία
Εσθονία
Κάτω Χώρες
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 11
Κύπρος
Σχήμα 13. Η θεραπεύσιμη θνησιμότητα στην Κύπρο παραμένει σταθερά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σημείωση: Τα περιστατικά αποτρέψιμης θνησιμότητας αυξήθηκαν κατά τη περίοδο της πανδημίας, διότι οι θάνατοι λόγω του COVID-19
κατηγοριοποιήθηκαν ως αποτρέψιμοι.
Πηγή: Eurostat (hlth_cd_apr).
Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης μεταξύ των
ηλικιωμένων παρουσιάζει χαμηλή κάλυψη
Όλοι οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω καλύπτονται
από τον εμβολιασμό κατά της γρίπης, ακόμη και αν δεν
είναι δικαιούχοι του ΓεΣΥ. Ωστόσο, μόνο το 30 % των
ενηλίκων αυτής της ηλικιακής ομάδας εμβολιάστηκε κατά
της γρίπης το 2022/2023, ποσοστό που ήταν σημαντικά
χαμηλότερο από το 40 % των δύο προηγούμενων ετών
και πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ήταν 48 %
(Σχήμα 14).
Για τα παιδιά, ο εμβολιασμός παρέχεται δωρεάν και η
κάλυψη παρακολουθείται από τους σχολικούς επισκέπτες
υγείας. Το 2024, τα ποσοστά εμβολιασμού κατά της ιλαράς
μεταξύ των παιδιών ηλικίας κάτω του 1 έτους στην Κύπρο
ήταν σχεδόν καθολικά για την πρώτη δόση (99 %) και ήταν
πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (92 %). Επίσης, η κάλυψη
του εμβολίου κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων
(HPV) μεταξύ των κοριτσιών ηλικίας 15 ετών ανήλθε στο
67 % το 2024 (από 54 % το 2018) – πάνω από τον μέσο
όρο της ΕΕ που είναι 63 %. Ωστόσο, αυτό το ποσοστό είναι
χαμηλότερο από ό,τι σε ορισμένες άλλες χώρες της νότιας
Ευρώπης, όπως η Μάλτα (80 %), η Ισπανία (85 %) και η
Πορτογαλία (96 %).
Τα στοιχεία της δημογραφικής έρευνας δείχνουν
αρκετά υψηλά ποσοστά προληπτικού ελέγχου
για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του
μαστού , αλλά τα στοιχεία του προγράμματος
είναι ελλιπή
Πριν από την εισαγωγή του ΓεΣΥ, δεν υπήρχαν
προγράμματα προληπτικού ελέγχου σε εθνικό επίπεδο με
βάση τον πληθυσμό. Οι πιθανότητες έγκαιρης διάγνωσης
βασίζονταν σε ευκαιριακούς προληπτικούς ελέγχους
και επηρεάζονταν από ανισότητες στην πρόσβαση.
Στην Κύπρο, τα προβλήματα με τις λίστες αναμονής
για την αντιμετώπιση του καρκίνου αφορούν κυρίως
τη διαθεσιμότητα ραντεβού για προληπτικό έλεγχο σε
δημόσιες υπηρεσίες υγείας (OECD/European Commission,
2025). Η Κύπρος εφαρμόζει πλέον προγράμματα
προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού με
στόχο τις γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών.
Αποσπασματικά στοιχεία του προγράμματος δείχνουν
σχετικά χαμηλή κάλυψη του προληπτικού ελέγχου για
τον καρκίνο του μαστού, με ποσοστό 29 % στην Κύπρο
σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 81 % το
2022. Ωστόσο, αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός
ότι τα στοιχεία του προγράμματος δεν περιλαμβάνουν
τα άτομα που υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο
για τον καρκίνο σε ιδιωτικά ιδρύματα. Τα στοιχεία της
δημογραφικής έρευνας EHIS για το 2019 δείχνουν
υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής, με 66 % των γυναικών
ηλικίας 50-69 ετών να έχουν υποβληθεί σε προληπτικό
έλεγχο για καρκίνο του μαστού τα δύο προηγούμενα έτη,
ποσοστό που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος
είναι 56 %. Ομοίως, το 69 % των γυναικών ηλικίας 20-
69 ετών υποβλήθηκε σε προληπτικό έλεγχο για καρκίνο
του τραχήλου της μήτρας το 2019, σε σύγκριση με 71 % σε
ολόκληρη την ΕΕ (βλ. επίσης πλαίσιο 1).
Όσον αφορά τον καρκίνο του παχέος εντέρου, η κάλυψη
(με βάση τα στοιχεία της EHIS για το 2019) παρέμεινε πολύ
χαμηλή, στο 3,3 %, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ
που είναι 33,4 %. Ένα νέο εθνικό πρόγραμμα προληπτικού
ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου βασίζεται
σε εξατομικευμένες προσκλήσεις που αποστέλλονται
μαζί με κιτ προληπτικού ελέγχου και οδηγίες, ενώ τα
δείγματα εξετάζονται από καθορισμένα εργαστήρια. Από
τον Μάιο του 2025, οι άνδρες και οι γυναίκες ηλικίας
50-74 ετών που είναι εγγεγραμμένοι στο ΓεΣΥ καλούνται
να συμμετάσχουν μέσω μιας ανοσοχημικής εξέτασης
κοπράνων. Εάν τα αποτελέσματα είναι αρνητικά, οι
συμμετέχοντες θα κληθούν να επαναλάβουν την εξέταση
σε δύο χρόνια. Εάν τα αποτελέσματα είναι θετικά, θα
παραπεμφθούν σε γαστρεντερολόγο (ΓεΣΥ, 2025).
Τα συγκρίσιμα στοιχεία σχετικά με την ποιότητα
των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης είναι
πολύ περιορισμένα
Δεν έχουν συλλεχθεί συστηματικά στη Κύπρο διεθνώς
συγκρίσιμα στοιχεία σχετικά με την ποιότητα της
Θεραπεύσιμες αιτίες θνησιμότητας
Προλαμβανόμενες αιτίες θνησιμότητας
Ποσοστό ανά κατοίκους
Ποσοστό ανά κατοίκους
Κύπρος
12 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
περίθαλψης. Για παράδειγμα, δεν είναι διαθέσιμα στο
κοινό στοιχεία σχετικά με τις αποτρέψιμες νοσηλείες
(ένας έμμεσος δείκτης της ποιότητας της πρωτοβάθμιας
φροντίδας) και τα ποσοστά θνησιμότητας σε νοσοκομεία
εντός 30 ημερών (ένας δείκτης ποιότητας της
νοσοκομειακής περίθαλψης). Στο πλαίσιο της εισαγωγής
του ΓεΣΥ, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ενσωμάτωσης
των δεδομένων σχετικά με την ποιότητα στο σύστημα
πληροφοριών για την υγεία, ώστε οι πληροφορίες να
μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση
και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων
υπηρεσιών. Εν τω μεταξύ, η Κύπρος έχει υψηλά ποσοστά
θνησιμότητας από διαβήτη που μπορεί να θεραπευτεί
(το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ)· το ποσοστό
μειωνόταν μέχρι το 2019, αλλά έκτοτε αυξάνεται. Αυτό
υποδηλώνει ότι υπάρχουν κενά στην περίθαλψη για κοινές
χρόνιες παθήσεις.
Προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα της περίθαλψης
στην Κύπρο υπάρχουν σχέδια για τη δημιουργία ενός
Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου, το οποίο θα εποπτεύει
την οργάνωση, την αξιολόγηση και την πιστοποίηση
όλων των ογκολογικών υπηρεσιών και θα συμβάλει
στην ενίσχυση της έγκαιρης διάγνωσης, καθώς και ενός
Ινστιτούτου Έρευνας για τον Καρκίνο (OECE/European
Commission, 2025). Επιπλέον, υπάρχει πρόθεση για την
ανάπτυξη πολυεπιστημονικών ομαδικών πρακτικών για
την περίθαλψη του καρκίνου.
5.2 Προσβασιμότητα
Οι ανικανοποίητες ανάγκες για ιατρική και
οδοντιατρική περίθαλψη είναι πολύ χαμηλές στην
Κύπρο, αλλά υψηλότερες για την πρωτοβάθμια
περίθαλψη και την ψυχική υγεία
Σύμφωνα με την έρευνα EU-SILC, οι ανικανοποίητες
ανάγκες για ιατρική περίθαλψη στην Κύπρο ήταν πολύ
χαμηλές το 2024 (Σχήμα 15). Μόνο το 0,1 % όλων των
ερωτηθέντων που δήλωσαν ότι χρειάζονταν ιατρική
περίθαλψη ανέφεραν ότι δεν μπορούσαν να έχουν
πρόσβαση σε αυτήν λόγω του κόστους, της απόστασης
που έπρεπε να διανύσουν ή του χρόνου αναμονής. Τα
άτομα που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και δήλωσαν
ότι χρειάζονται ιατρική περίθαλψη έχουν υψηλότερες
ανικανοποίητες ανάγκες από τον συνολικό πληθυσμό,
φθάνοντας το 0,5 %, αλλά αυτό ήταν το χαμηλότερο
επίπεδο στην ΕΕ. Οι ανικανοποίητες ανάγκες για
οδοντιατρική περίθαλψη μεταξύ των ατόμων που
δήλωσαν ότι τη χρειάζονται ήταν επίσης χαμηλές (2,4 %
του συνόλου των ερωτηθέντων, αλλά φθάνοντας το 7,9 %
Σχήμα 14. Η κάλυψη εμβολιασμού κατά της ιλαράς και του HPV στην Κύπρο είναι υψηλότερη από τους
μέσους όρους της ΕΕ
Σημειώσεις: Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος για τη γρίπη (υπολογισμένος από την Eurostat) και μη σταθμισμένος για την ιλαρά και
τον HPV.
Πηγές: OECD Data Explorer (DF_KEY_INDIC), Eurostat (hlth_ps_immu) και WHO/UNICEF.
Κύπρος
% ατόμων ηλικίας ετών και άνω
Γρίπη
% παιδιών ηλικίας κάτω του έτους
Ιλαρά
% κοριτσιών ηλικίας ετών
Πλαίσιο 1. Νέες πρωτοβουλίες για τον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας βρίσκονται
σε εξέλιξη
Εκπονείται σχέδιο για ένα εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της
μήτρας στην Κύπρο, το οποίο βασίζεται κυρίως στον ευκαιριακό προσυμπτωματικό έλεγχο, με τους γιατρούς να
συνιστούν τον έλεγχο αυτό στις ασθενείς τους. Στην Εθνική Στρατηγική για τον Καρκίνο του 2019 προβλέπεται
επίσης μια σειρά ενημερωτικών δραστηριοτήτων για την προώθηση της συμμετοχής, με στόχο την κάλυψη του
80 % των γυναικών που πληρούν τις προϋποθέσεις. Οι κυτταρολογικές εξετάσεις/τεστ Παπανικολάου καλύπτονται
από το ΓεΣΥ για γυναίκες ηλικίας 18-64 ετών κάθε δύο χρόνια, όπως και το εμβόλιο HPV για αγόρια και κορίτσια
ηλικίας 11-13 ετών. Ο εμβολιασμός HPV εισήχθη στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού το 2016.
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 13
Κύπρος
μεταξύ των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας)·
και οι δύο τιμές ήταν πολύ χαμηλότερες από τους μέσους
όρους της ΕΕ, που ήταν 6,3 % και 13,6 % αντίστοιχα.
Ομοίως, στοιχεία από έρευνα του Eurofound σχετικά
με την πρόσβαση στην πρωτοβάθμια και ψυχική
υγειονομική περίθαλψη δείχνουν σχετικά χαμηλά
επίπεδα ανεκπλήρωτων αναγκών.1 Το 2024, το 3 % των
ερωτηθέντων Κυπρίων ανέφερε ανικανοποίητες ανάγκες
για ψυχική υγειονομική περίθαλψη, ενώ το 1 % ανέφερε
ανικανοποίητες ανάγκες για πρωτοβάθμια περίθαλψη,
(Σχήμα 16).
Η κάλυψη του πληθυσμού στην Κύπρο είναι
καθολική και όλοι οι κάτοικοι έχουν δικαίωμα σε
υγειονομική περίθαλψη
Από την πλήρη εφαρμογή του ΓεΣΥ, το νέο σύστημα
υγείας προσφέρει καθολική κάλυψη στον πληθυσμό.
Στους νόμιμους κατοίκους περιλαμβάνονται οι πολίτες
1 Τα στοιχεία της έρευνας Eurofound δεν είναι συγκρίσιμα με αυτά της έρευνας EU-SILC λόγω διαφορών στη μεθοδολογία.
της Κύπρου, οι υπήκοοι της ΕΕ, οι υπήκοοι τρίτων
χωρών με μόνιμη διαμονή (και τα εξαρτώμενα μέλη
τους), ανεξάρτητα από το εισόδημα ή την καταβολή
εισφορών, καθώς και οι πρόσφυγες. Οι αιτούντες
άσυλο έχουν κάλυψη για περίθαλψη από δημόσιους
παρόχους, όπως συνέβαινε και πριν από το ΓεΣΥ.
Ωστόσο, δεν καλύπτονται από το ΓεΣΥ, γεγονός που
περιπλέκει την πρόσβαση σε πρωτοβάθμια και επιλεκτική/
προγραμματισμένη περίθαλψη. Οι μετανάστες χωρίς
έγγραφα και οι φοιτητές από χώρες εκτός ΕΕ έχουν
δικαίωμα σε υγειονομική περίθαλψη για τη θεραπεία και
την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών. Πριν από την
εισαγωγή της σχεδόν καθολικής κάλυψης του πληθυσμού,
τα δικαιώματα συνδέονταν με την ιθαγένεια, το εισόδημα
ή τις εισφορές, και μόνο το 83 % περίπου του πληθυσμού
καλύπτονταν δωρεάν.
Το ολοκληρωμένο πακέτο παροχών του ΓεΣΥ
καλύπτει την πρωτοβάθμια, εξειδικευμένη
εξωνοσοκομειακή και νοσοκομειακή περίθαλψη
Από τη μετάβαση στο ΓεΣΥ, η δημόσια χρηματοδότηση
όλων των τύπων υπηρεσιών υγείας έχει αυξηθεί
σημαντικά. Το 2023, το 93 % του συνόλου των δαπανών
για νοσοκομειακή περίθαλψη ήταν δημόσιες (σε σύγκριση
με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 91 %), όπως και το
71 % των δαπανών για φάρμακα (μέσος όρος ΕΕ: 59 %)
και το 75 % της εξωνοσοκομειακής ιατρικής περίθαλψης
(μέσος όρος ΕΕ: 77 %) (Σχήμα 17). Ωστόσο, η δημόσια
χρηματοδότηση της οδοντιατρικής περίθαλψης στην
Κύπρο είναι χαμηλή (15 % του συνόλου των δαπανών
για οδοντιατρική περίθαλψη, σε σύγκριση με 35 % σε
ολόκληρη την ΕΕ).
Σχήμα 16. Οι αυτοαναφερόμενες ανεκπλήρωτες
ανάγκες για πρωτοβάθμια φροντίδα και
υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην Κύπρο είναι κάτω
από τους μέσους όρους της ΕΕ
Σημείωση: Η πρωτοβάθμια φροντίδα περιλαμβάνει την πρόσβαση σε
γενικό ιατρό/οικογενειακό γιατρό ή κέντρο υγείας.
Πηγή: Έρευνα του Eurofound «Ζωή και εργασία στην ΕΕ» (2025) (τα
στοιχεία αναφέρονται στο 2024).
Κύπρος
Πρωτοβάθμια φροντίδα
Ψυχική υγεία
ατόμωνμεανικανοποίητεςανάγκεςυγειονομικήςφροντίδας
Σχήμα 15. Οι αυτοαναφερόμενες ανεκπλήρωτες
ανάγκες για ιατρική φροντίδα στην Κύπρο είναι
οι χαμηλότερες στην ΕΕ
Σημειώσεις: Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος. Τα στοιχεία
αφορούν μόνο άτομα που δήλωσαν ότι έχουν ανάγκες ιατρικής
περίθαλψης. Ως άτομα που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ορίζονται
εκείνα με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα κάτω του 60 % του εθνικού
μέσου διαθέσιμου εισοδήματος.
Πηγή: Eurostat (hlth_silc_08b)· τα στοιχεία αφορούν το 2024.
Κύπρος
Μάλτα
Τσεχία
Γερμανία
Ουγγαρία
Βέλγιο
Βουλγαρία
Κάτω Χώρες
Νορβηγία
Λουξεμβούργο
Αυστρία
Κροατία
Σλοβακία
Ισπανία
EE
Ιταλία
Δανία
Σουηδία
Πορτογαλία
Γαλλία
Σλοβενία
Ιρλανδία
Πολωνία
Λιθουανία
Ρουμανία
Λετονία
Εσθονία
Φινλανδία
Ελλάδα
Σύνολο
Άτομα σε κίνδυνο φτώχειας
14 | State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος
Κύπρος
Σχήμα 17. Η δημόσια χρηματοδότηση της νοσοκομειακής περίθαλψης, της εξωνοσοκομειακής ιατρικής
περίθαλψης και των φαρμάκων στην Κύπρο είναι κοντά ή πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Σημειώσεις: Οι ιατρικές υπηρεσίες εξωτερικών ασθενών αναφέρονται κυρίως σε υπηρεσίες που παρέχονται από γενικούς και ειδικούς ιατρούς
στον τομέα των εξωτερικών ασθενών. Τα φαρμακευτικά προϊόντα περιλαμβάνουν συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα και
ιατρικά αναλώσιμα. Οι θεραπευτικές συσκευές αναφέρονται σε προϊόντα όρασης, ακουστικά βαρηκοΐας, αναπηρικά αμαξίδια και άλλες ιατρικές
συσκευές. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος.
Πηγή: OECD Data Explorer (DF_SHA), τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023.
2 Οι καταστροφικές δαπάνες για την υγεία προκύπτουν όταν οι δαπάνες για την υγεία που καταβάλλονται από τον ίδιο τον ασθενή υπερβαίνουν το 40 % της οικονομικής
ικανότητας ενός νοικοκυριού, με αποτέλεσμα να οδηγούν ενδεχομένως τα νοικοκυριά σε οικονομική
Η οικονομική προσιτότητα δεν αποτελεί σημαντικό
εμπόδιο πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη
στην Κύπρο
Το μερίδιο συμμετοχής απο τις άμεσες πληρωμές από την
τσέπη των νοικοκυριών στις δαπάνες υγείας έχει μειωθεί
σημαντικά με την επέκταση της κάλυψης και την αυξημένη
διαθεσιμότητα παρόχων υγειονομικής περίθαλψης στο
πλαίσιο του νέου συστήματος υγείας (βλ. ενότητα 4). Το
2023, οι άμεσες πληρωμές από την τσέπη στην Κύπρο
(18 %) ήταν ελαφρώς υψηλότερες από τον μέσο όρο
της ΕΕ (16 %), κυρίως σε υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής
περίθαλψης και οδοντιατρικής φροντίδας (Σχήμα 18). Το
μεγάλο ύψος των ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Κύπρο
ήταν ένας από τους κύριους λόγους δημιουργίας του ΓεΣΥ
και την απομάκρυνση από το προηγούμενο σύστημα, αλλά
τα στοιχεία σχετικά με τις καταστροφικές δαπάνες2 δεν
είναι διαθέσιμα από το 2015. Επίσης, οι άτυπες πληρωμές
ποτέ δεν αποτέλεσαν πρόβλημα στην Κύπρο, επειδή η
αμοιβή των παρόχων θεωρείται επαρκής. Επιπλέον, κάθε
καταγγελία που γίνεται εναντίον ενός παρόχου για άτυπες
πληρωμές αποτελεί λόγο για την καταγγελία της σύμβασης
με το ΓεΣΥ.
Σχήμα 18. Το μεγαλύτερο μέρος των ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Κύπρο αφορά φάρμακα, ιατρική
εξωνοσοκομειακή περίθαλψη και οδοντιατρική περίθαλψη
Σημείωση: Ο όρος VHI αναφέρεται στην εθελοντική ασφάλιση υγείας, η οποία περιλαμβάνει και άλλα εθελοντικά συστήματα προπληρωμής. Ο
μέσος όρος της ΕΕ είναι σταθμισμένος.
Πηγή: OECD Data Explorer (DF_SHA)· τα στοιχεία αναφέρονται στο 2023.
Συνολικά, η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών στην
Κύπρο έχει αυξηθεί με την εφαρμογή του ΓεΣΥ, αλλά
εξακολουθούν να υπάρχουν συγκεκριμένα κενά
Αν και η μετάβαση από το προηγούμενο σύστημα στο
καινούργιο σύστημα υγείας είχε ως αποτέλεσμα ένα πιο
ολοκληρωμένο πακέτο παροχών, εξακολουθεί να υπάρχει
έλλειψη παρόχων ή υποδομών για ορισμένες υπηρεσίες,
ιδιαίτερα για μακροχρόνια φροντίδα και υπηρεσίες
αποκατάστασης, οι οποίες καλύπτονται εν μέρει από
το ΓεΣΥ από το 2020 καθώς και για τη φυσιοθεραπεία,
τη λογοθεραπεία και την κατ’ οίκον φροντίδα, ιδίως
για ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Δεδομένου ότι η
Κύπρος είναι μια γηράσκουσα κοινωνία (βλ. ενότητα 2),
υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο
και ενοποιημένο σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας με
επαρκή χρηματοδότηση: οι δαπάνες για μακροχρόνια
φροντίδα στην Κύπρο αντιπροσώπευαν μόλις το 5,3 %
των τρεχουσών δαπανών για την υγεία το 2023. Στον
Κύπρος
Νοσοκομειακή
περίθαλψη
Εξωνοσοκομειακή
ιατρική περίθαλψη
Οδοντιατρική περίθαλψη
Φάρμακα
Σύνολο
Δαπάνες της κυβέρνησης και της υποχρεωτικής ασφάλισης ως % των συνολικών
δαπανών για την υγεία ανά τύπο υπηρεσίας
Ενδονοσοκομειακή
περίθαλψη
Εξωνοσοκομειακή ιατρική
περίθαλψη
Φάρμακα
Οδοντιατρική περίθαλψη
Μακροχρόνια φροντίδα
Άλλο
Συνολικό μερίδιο δαπανών υγείας
Κατανομή δαπανών σε άμεσες ιδιωτικές
πληρωμές ανά υπηρεσία
Συνολικό μερίδιο δαπανών υγείας
Κατανομή δαπανών σε άμεσες ιδιωτικές
πληρωμές ανά υπηρεσία
Κύπρος
Κρατικές/υποχρεωτικές
πηγές
προαιρετική
ασφάλιση
υγείας -
άμεσες
ιδιωτικές
πληρωμές
Κρατικές/υποχρεωτικές
πηγές
προαιρετική
ασφάλιση
υγείας
Ενδονοσοκομειακή
περίθαλψη
Εξωνοσοκομειακή ιατρική
περίθαλψη
Φάρμακα
Οδοντιατρική περίθαλψη
Μακροχρόνια φροντίδα
Άλλο
άμεσες
ιδιωτικές
πληρωμές
State of Health in the EU | Προφίλ Υγείας 2025: Κύπρος | 15
Κύπρος
τομέα της παρηγορητικής φροντίδας, μια συνεχιζόμενη
προσπάθεια για τη βελτίωση της παροχής υπηρεσιών
είναι η συμπερίληψη υπηρεσιών για την περίθαλψη
καρκινοπαθών σε τελικό στάδιο (φροντίδα στο σπίτι,
ημερήσια φροντίδα και φροντίδα σε ιδρύματα) στο πακέτο
υπηρεσιών του Γεσυ από το 2024 (ΓεΣΥ, 2024).
Η έλλειψη προσωπικού στον τομέα της υγείας – κυρίως
νοσηλευτών – παραμένει ένα πρόβλημα που αφορά
ολόκληρο το σύστημα (βλ. τμήμα 4). Ωστόσο, μια
θετική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια ήταν η σημαντική
αύξηση του αριθμού των γενικών ιατρών (ΓΙ) – τόσο
ανά 1 000 κατοίκους όσο και ως ποσοστό του συνόλου
των ιατρών. Η πυκνότητα των γενικών γιατρών ανά
1 000 κατοίκους αυξήθηκε από 1,0 το 2019 σε 1,4 το 2023
(Σχήμα 19), ενώ το ποσοστό τους στο σύνολο των γιατρών
αυξήθηκε από 22,3 % σε 26,5 %, υπερβαίνοντας τον μέσο
όρο της ΕΕ που ήταν 20,1 % το 2022.
Η παρακολούθηση των παραπόνων των
ασθενών ρίχνει επίσης φως στις προκλήσεις
της προσβασιμότητας
Το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων των Ασθενών, το οποίο
λειτουργεί υπό την αιγίδα της Ομοσπονδίας Συνδέσμων
Ασθενών Κύπρου, έχει καταστεί ένας σημαντικός
μηχανισμός για την παρακολούθηση της εμπειρίας
των ασθενών και την άσκηση πίεσης για βελτιώσεις
στην υγειονομική περίθαλψη στο πλαίσιο του ΓεΣΥ.
Το Παρατηρητήριο κατέγραψε αύξηση 44,9 % στις
καταγγελίες των ασθενών το 2023 σε σύγκριση με το
προηγούμενο έτος. Αν και η αύξηση αυτή δεν αποτελεί
άμεσο μέτρο ικανοποίησης, πιθανώς αντανακλά την
αυξανόμενη ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα
3 Η λεπτομερής μεθοδολογία για τον υπολογισμό των ποσοστών είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση https://www.who.int/publications/i/item/WHO-WHE-CPI-2018.17.
δικαιώματα των ασθενών και τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη
στον ρόλο του Παρατηρητηρίου. Οι περισσότερες
καταγγελίες αφορούν πέντε βασικούς τομείς και
συγκεκριμένα την έλλειψη φαρμάκων και κόστος αυτών
(32 %), τα εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες (19 %),
την κακή συμπεριφορά ή εξυπηρέ